Case verduurzaming historische woning

PH Bouwadvies en PelserHartman werken samen met enkele partners aan de verduurzaming van een historisch landhuisje. Dat lijkt misschien eenvoudig omdat de woning niet zo groot is. Maar groot of klein, alle vakdisciplines en technieken komen aan bod. Daardoor komen we heel wat te weten, ook van zaken buiten ons vakgebied. Deze kennis delen we met jou in de komende maanden.

In de vorige blog heb je kunnen lezen over metselwerk en gevelreiniging. De gevels van het landhuisje blijken in goede staat te zijn. De bakstenen en voegen zijn relatief hard waardoor we een relatief gunstige ondergrond hebben. Dat is niet bij elk historisch gebouw het geval. Na het reinigen moeten de gevels van ons project een nieuwe coating krijgen. In dit artikel lees je wat we hebben geleerd en hoe je het schilderwerk van historische metselwerk aanpakt.

Goed gereinigde gevel basis voor het schilderwerk

Ondergrond en dampdoorlatendheid

Voorop staat dat de ondergrond deugdelijk, draagkrachtig en dampopen moet zijn voordat de schilder begint. Verflagen die onvoldoende hechten, gebarsten, gebladderd of op een andere manier ondeugdelijk zijn, moeten verwijderd worden. Goed hechtende delen kunnen in het uiterste geval licht damp-open gestraald worden.

De droging van een metselwerk gevel gaat meestal naar buiten. Is dat inderdaad het geval, dan moet de coating dus damp-open zijn. Kunststofgebonden verflagen (acrylaten) sluiten de gevel vaak af. Hierdoor kunnen vochtproblemen ontstaan, krijgt algvorming meer kans en kan er zelfs vochtschade optreden, zeker bij historisch metselwerk.

Mogelijke verfsystemen voor schilderen van historisch metselwerk

Het is dus belangrijk om verven te vermijden die een dichte, niet-ademende laag vormen, omdat deze het vocht in de muren opsluiten en schade kunnen veroorzaken aan historisch metselwerk.

Schilderwerkzaamheden aan het gereinigde metselwerk

Kalkverf is een goede keuze voor veel monumentale gebouwen omdat het ademend is en vochtregulerende eigenschappen heeft. Dit helpt om vochtproblemen te voorkomen. Bovendien heeft kalkverf een matte afwerking die goed past bij de esthetiek van oude gebouwen. Naast kalkverf zijn ook andere ademende verven zoals silicaatverf of minerale verven uitstekende keuzes. Deze verven hechten zich goed aan minerale ondergronden en bieden een duurzame en weerbestendige afwerking. 

Jansen Schilders uit Oss weet hoe de gevels van monumenten op de juiste manier behandeld moeten worden, waarbij respect voor de ondergrond, gedegen onderzoek en het gebruik van de juiste materialen met nadruk op levensduur centraal staan. Wij gaven Jeroen Jansen de opdracht om de gevel te schilderen of zoals men vaak zegt; ‘te keimen’. Keim is echter een merk, geen werkwoord. Keim is een silicaatverf. Het gaat een chemische verbinding aan met de ondergrond. Daardoor is het weerbestendig, duurzaam en UV-stabiel. Als de stenen nat worden, drogen ze zeer snel en geven ze tijdens het drogen meer vocht af dan ze hebben opgenomen. Een concurrerend merk dat ook producten heeft die worden toegepast op metselwerk gevels is Remmers. Net als de adviseur van Keim, heeft Remmers ons erg goed geholpen. De keuze om met de producten van Keim te werken is gemaakt door het schildersbedrijf.

Schilderen historisch metselwerk door Jansen Schilders

De opdracht uitbesteden

Het schilderen en het reinigen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Geef de schilder daarom de totaalopdracht: reinigen en schilderen. Laat de schilder ook zelf bepalen wat voor een product of verf hij gaat gebruiken. De schilder neemt dan de verantwoordelijkheid voor het resultaat en stemt met het reinigingsbedrijf het werk af. Natuurlijk is het wel zo slim om zelf in de basis te bepalen of de schilder met minerale of synthetische verven moet gaan werken.

Advies en tips van Keim

In ons geval hielp Jeroen van Uden, adviseur bij Keim, mee en zorgde voor extra controle van de ondergrond. Zo mat Keim de wateropname en het vochtgehalte van de steen en adviseerde niet alle verfresten te verwijderen. 80% weghalen is in zo’n geval voldoende mits er geen schade aan de ondergrond ontstaat. Verder gaf Keim ook nog wat aardige tips en tricks ter voorbereiding op het schilderwerk:

  • Zet je gevelventilatie of open stootvoegen dicht met kunststof schuim voordat de reiniging start.
  • Maak de openingen meteen na het reinigen weer open zodat de spouw weer gaat ventileren.
  • Maak voor aanvang van het schilderwerk eventueel meer open-stootvoegen voor een beter geventileerde spouw. Onze spouwmuur heeft alleen ventilatieopeningen aan de onderzijde van het metselwerk. Het is wenselijk om ook bovenin openingen te maken. We gaan dat doen door enkele open stootvoegen open te boren.
  • Verwijder je regenwaterafvoeren en koop tijdelijke regenwaterafvoer-slangen (van die blauwe) en monteer deze onder de goten. Anders wordt je gevel weer vies bij de eerste de beste regenbui.
  • Verwijder vooraf het straatwerk tegen de gevel en graaf het zand 20cm lager af.
  • Veeg de gevel nog na met een staalborstel na afloop van de reiniging.
Het historische landhuisje volledig geschilderd

Conclusie

Ga je het metselwerk van een historische gevel schilderen? Neem dan de tijd om een aantal zaken te onderzoeken. Hoe is de gevel opgebouwd? Hoe hard zijn de stenen? Welk verfsysteem is er in het verleden gebruikt? Voordat je begint met schilderen moet de ondergrond schoon en deugdelijk zijn, maar je wilt bij het schoonmaken de structuur van de stenen niet veranderen. De droging van een metselwerk gevel gaat vaak naar buiten. Een damp-open verfsysteem is daarom meestal een goede keuze. 

Blijf op de hoogte

Wil je alle berichten over deze case automatisch ontvangen? Schrijf je dan in voor de speciale nieuwsbrief ‘Case verduurzaming historische woning’.

PH Bouwadvies