In de BENG berekening wordt er gekeken naar de energieprestatie van een gebouw. Een steeds belangrijker wordend item is oververhitting. Voorheen was het toepassen van een koelsysteem voldoende om oververhitting tegen te gaan. Tegenwoordig is dat niet altijd voldoende. Er is onderzoek nodig of er voldoende vermogen is om de oververhitting tegen te gaan. Er zijn twee soorten berekeningen die uitgevoerd kunnen worden. Door middel van een koellast- en GTO-berekening wordt er uitgebreider berekend waar, en of, er oververhitting optreedt. Een koellastberekening berekent of er voldoende koelvermogen aanwezig is.
Oververhitting
Oververhitting wordt een steeds belangrijker item in de energieprestatie. Doordat we onze gebouwen steeds beter isoleren en afdichten, wordt het risico op oververhitting steeds groter. De goede isolatie van onze gebouwen zorgt ervoor dat de warmte die ontstaat door de zoninval via de ramen, niet gemakkelijk weg kan, waardoor oververhitting ontstaat. Het gevolg is een oncomfortabel gebouw met hoge energiekosten. Met de intreding van de BENG in 2021 is de oververhitting ook een toetsingsindicator geworden bij de energieprestatie in de vorm van het TO-juli getal. Het TO-juli getal geeft de temperatuuroverschrijding weer in de maand met het meeste zonlicht, namelijk de maand juli.
Waar vóór 1 juli 2024 een koelsysteem voldoende was om aan TO-juli te voldoen, is dit na 1 juli 2024 niet meer zo eenvoudig. Gebleken is dat het koelsysteem vaak niet opgewassen is tegen de grote mate van oververhitting die optreedt in de gebouwen. Daarom is er tegenwoordig meer onderzoek nodig om aan te tonen dat er geen oververhitting optreedt. Hoe je hier als ontwerper mee om kan gaan staat op onze tips & tricks pagina.
Stappenplan
Het onderzoek naar de oververhitting voeren wij in 3 stappen uit:
- stap 1 TO-juli
- stap 2 GTO berekening
- stap 3 koellastberekening.
Met een TO-juli berekening geven een indicatie of er oververhitting optreedt of niet. Met een GTO berekening gaan we dit nader onderzoeken en bekijken we de oververhitting per ruimte. Deze berekening is voornamelijk gericht op de bouwkundige oplossingen. Met de koellastberekening gaan we op installatieniveau kijken hoe de oververhitting opgelost kan worden.
Stap 1: TO-juli bepalen om vast te stellen of er oververhitting optreedt
In stap 1 wordt gekeken of er überhaupt oververhitting aanwezig is door middel van de toetsing aan het TO-juli getal. TO-juli berekent de oververhitting per oriëntatie door middel van de BENG berekening. Het is ook 1 van de 4 toetsingsindicatoren naast BENG 1 t/m 3. Het toetsingsgetal mag maximaal 1,2 zijn om te voldoen aan de eisen van de BENG berekening zonder dat er gebruik wordt gemaakt van een koelsysteem. Indien TO-juli hoger is dan 1,2 kan er door middel van zonwering of overstekken het getal worden verlaagd. Indien dit niet wenselijk is of niet mogelijk, kan er door middel van een koelsysteem worden voldaan aan de koelbehoefte. Als het oververhittingsgetal te hoog is en er erg veel ramen in de gevel aanwezig zijn, voldoet TO-juli niet en is nader onderzoek noodzakelijk.
Stap 2: GTO berekening om nauwkeuriger de oververhitting te bepalen
De volgende stap is de GTO berekening. De GTO berekening is een uitgebreidere methode om te bepalen wat de oververhitting is in een gebouw. Waarbij TO-juli het getal baseert op een gehele gevel, wordt er bij een GTO berekening gekeken naar een individuele ruimte. Hierin wordt nauwkeuriger berekend wat de oververhitting is per ruimte. In deze berekening wordt ook de invloed van andere ruimten meegenomen en wordt nauwkeuriger berekend wat de invloed is van belemmeringen en zonwering. Het kan dus voorkomen dat een gebouw, berekend met TO-juli, niet voldoet en dat de uitkomst van de GTO berekening wel voldoet.
De GTO berekening werkt met zonuren. Als het maximaal aantal zonuren uit de GTO berekening boven de 450 zonuren komt voldoet de berekening niet. Eventuele maatregelen zoals zonwering en overstekken kunnen dan hierop worden toegepast om de berekening alsnog te laten voldoen. Voldoet de GTO berekening alsnog niet, dan kan er overgegaan worden naar een koellastberekening.
Stap 3: koellastberekening om de oververhitting met installaties te verhelpen
Een koellastberekening bepaalt hoeveel het totale koelvermogen is van het gebouw en hoeveel vermogen bijvoorbeeld de vloerkoeling moet leveren om te voldoen aan de koelvraag van de ruimte. Bijlage AA van de NTA 8800 is een versimpelde variant van een koellastberekening die op een eenvoudige manier berekent wat de koellast is van het gebouw en de ruimtes. Deze rekenmethode is echter beperkt. Complexere gebouwvormen en combinatie van verschillende dakvormen zoals plat en hellend dak in één oriëntatie zijn hiermee niet te berekenen. Hiervoor moet overgestapt worden naar een koellastberekening.
De koellastberekening berekent per ruimte wat het koelvermogen moet zijn van het koelsysteem. In de berekening wordt net zoals bij de GTO berekening de invloed van omringende ruimtes berekend. De uitkomst van de berekening is een vermogenswaarde waarop de bron van het koelsysteem en het afgiftesysteem kunnen worden afgestemd. Hierdoor wordt bepaald of er voldoende koude geproduceerd kan worden om de ruimte onder de vooraf ingestelde maximale temperatuur gehouden kan worden.
Meer weten of een offerte aanvragen?
Het is erg afhankelijk van het oververhittingsprobleem, welke berekening je inzet om de oververhitting tegen te gaan. Heb je een gebouw dat last heeft van oververhitting en kom je er niet uit? Laat PH Bouwadvies je helpen met het oplossen van dit vraagstuk. Zoals je hierboven ziet hebben we meerdere mogelijkheden om het probleem op te lossen zonder dat we aan het ontwerp hoeven te tornen. Neem contact met ons op of vraag een offerte aan via onderstaande knop.
Zoek je toch iets anders?
Ben je opzoek naar een andere energiedienst? Ga dan terug naar onze hoofdpagina energie of direct naar de subpagina’s van onze energiediensten: