Nederland is bezig met een verduurzamingsslag. Een van de belangrijkste maatregelen die we in deze verduurzamingsslag aanpakken, is het isoleren van gebouwen. Bij het na-isoleren kunnen er problemen ontstaan met vocht in de constructie. Het vocht in de constructie zorgt voor schimmelvorming en rotten van de isolatie. Het is dus belangrijk dat er zorgvuldig wordt nagedacht wanneer een gebouw verduurzaamd wordt. Hier kan een dauwpuntberekening uitkomst bieden.
Wat is een dauwpuntberekening?
Een dauwpuntberekening of dampspanning berekening is een berekening die wordt gebruikt om te bepalen of, en op welk punt vocht in een bouwconstructie condens optreedt. Het dauwpunt is het punt waarop de lucht niet langer in staat is om al het vocht vast te houden, wat leidt tot condensatie. Wanneer de temperatuur daalt tot onder het dauwpunt, verandert de waterdamp in de lucht in vloeibaar water. Wanneer dit in een bouwconstructie gebeurt kan dit leiden tot vochtproblemen, zoals schimmelgroei en schade aan bouwmaterialen.
Een dauwpuntberekening wordt vaak uitgevoerd om deze problemen met condensatie te voorkomen. Door het dauwpunt te berekenen, kan er bepaald worden of er risico’s zijn op vochtproblemen in een constructie. Dit is cruciaal om te voorkomen dat vocht doordringt in materialen, wat kan leiden tot structurele schade.
Hoe werkt condensatie?
Als de lucht kouder wordt krimpt deze, waardoor er minder ruimte is voor vocht. De luchtvochtigheid stijgt als de temperatuur daalt. Op het moment dat de lucht 100% luchtvochtigheid bereikt, kan de lucht het water niet meer in zich houden waardoor er condensatie optreedt. Je kan dit vergelijken met een spons met water. Een vochtige spons knijp je samen (krimpen van de lucht) totdat er water uit loopt (het condensatiepunt). Een ander voorbeeld zie je vaak in de herfst gebeuren in de vorm van mist. Als het mistig is, heeft de lucht dus 100% luchtvochtigheid bereikt.
Dauwpunt in een bouwconstructie?
Een bouwconstructie, zoals een buitengevel, vormt de scheiding tussen 2 klimaten: het buitenklimaat en het binnenklimaat. Beide hebben een andere temperatuur en een andere luchtvochtigheid. Het buitenklimaat is bijvoorbeeld in de winter 1°C met een luchtvochtigheid van 80%. Binnen is het 20°C met een luchtvochtigheid van 50%. Als de lucht van het binnenklimaat in de constructie komt en afkoelt, kan er condensvorming optreden, met problemen als gevolg. De binnenlucht wordt door koken, douchen en ademen vochtig. De warme vochtige lucht koelt af in de constructie waardoor de luchtvochtigheid stijgt. Op een gegeven moment wordt de 100% bereikt waardoor er condens op zal treden.
Niet elke constructie heeft te maken met deze condensatieproblemen. Dit heeft allemaal te maken met de dampdichtheid van de materialen. Kalkzandsteen heeft bijvoorbeeld met een bepaalde dikte voldoende dampdichtheid om de 2 klimaten van elkaar te scheiden en te voorkomen dat het binnenklimaat in de constructie trekt. De problemen doen zich voornamelijk voor bij houtskeletbouw constructies waarbij een gipsplaat de belangrijkste barrière vormt tussen de 2 klimaten. Naast dat deze onvoldoende dampdicht is, zijn de aansluitingen vaak ook niet 100% dampdicht, waardoor alsnog vocht in de constructie kan komen.
Hoe werkt een dauwpuntberekening?
Een dauwpuntberekening is gebaseerd op een combinatie van de luchttemperatuur en de relatieve luchtvochtigheid. Deze twee factoren bepalen samen het dauwpunt. De berekening kan worden uitgevoerd met behulp van een dauwpunt calculator. De constructie wordt geschematiseerd en door de temperatuur en luchtvochtigheid in te voeren wordt berekend of er condensatie optreedt.
De Glaser-methode wordt gebruikt om in een statische situatie vochttransport en condensatierisico in bouwconstructies te berekenen. De Glaser-methode is geschikt voor eenvoudige constructies waar vochttransport voornamelijk via de lucht plaatsvindt (diffusie).
Toepassing van dauwpuntberekening in de bouw
In de bouwsector is de dauwpuntberekening onderdeel van het ontwerp- en bouwproces. Architecten, ingenieurs en aannemers maken gebruik van deze berekeningen om te waarborgen dat er in de bouwconstructie geen condensatie plaatsvindt. Daarnaast helpt het bij het ontwerpen en detailleren van het gebouw om te bepalen of een dampremmende laag noodzakelijk is en waar deze in de constructie moet worden toegepast.
Ontwerp van dampremmende lagen:
Bij het ontwerpen van gebouwen wordt een dauwpuntberekening gebruikt om te bepalen waar dampremmende lagen moeten worden aangebracht. Deze lagen zijn essentieel om te voorkomen dat vocht doordringt in delen van de constructie waar het kan condenseren. Door de juiste locatie en het type dampremmer te kiezen, kunnen bouwkundigen ervoor zorgen dat het binnenklimaat niet in de bouwconstructie kan komen, waardoor condensatie kan voorkomen.
Isolatie en materiaalkeuze:
De keuze van isolatiematerialen en de plaatsing ervan spelen een grote rol in het voorkomen van dauwpunt problemen. Een effectieve isolatie voorkomt dat warmte ontsnapt en zorgt ervoor dat het dauwpunt zich buiten de kritieke delen van de constructie bevindt. Hierdoor wordt condensatie op plaatsen zoals binnenmuren en daken voorkomen
Dauwpuntproblemen in huis voorkomen
‘Isoleren is ventileren’ is een vaak gehoord spreekwoord in de bouw. Het geeft het belang aan van de rol die ventilatie heeft op het steeds geslotener worden van onze constructies. Doordat we gaan isoleren worden alle naden en kieren in het gebouw afgedicht. Hierdoor wordt het lastiger om woonvocht en Co2 uit het gebouw te verwijderen. Door middel van ventileren wordt vervuilde, vochtige lucht afgevoerd. De luchtvochtigheid in het gebouw wordt lager waardoor het risico op condensatie kleiner wordt. Is er geen goed ventilatiesysteem aanwezig, dan is het raadzaam om regelmatig de luchtvochtigheid te controleren. Deze moet tussen de 30 en 60% liggen. Bij verduurzamen is het verstandig om het dauwpunt zo ver mogelijk naar buiten te brengen. Het liefste in de buitenconstructie. Dit doe je door een goede isolatielaag toe te passen. Ook het voorkomen van koudebruggen is hierin belangrijk. Mocht dit onvoldoende zijn, dan kan er een dampremmende laag toegepast worden. Een dampremmende laag is een gesloten, vaak plastic folie, die een heel hoge dampdichtheid heeft. Damp kan zeer lastig door deze laag heen waardoor er een dampschild ontstaat die het binnen en buitenklimaat van elkaar scheidt. De isolatielagen waar de grootste temperatuursprong plaatsvindt en dus het grootste risico op condensatie aanwezig is, liggen dan in het buitenklimaat. Hierdoor is het risico op condensatie zeer gering.
Meer weten of vragen?
PH Bouwadvies kan je helpen met het ontwerpen van een goede bouwconstructie. Een dauwpuntberekening is een cruciaal hulpmiddel in het ontwerpprocestransmissieberekening. Door het nauwkeurig berekenen van het dauwpunt en het nemen van preventieve maatregelen zoals goede ventilatie, isolatie en het gebruik van dampremmende lagen, kunnen condensatieproblemen effectief worden voorkomen. Heb je hulp nodig bij het bepalen van een goede bouwconstructie zonder condensproblemen, neem dan contact met ons op.
Zoek je toch iets anders?
Ben je op zoek naar een andere bouwfysica dienst? Ga dan terug naar onze hoofdpagina Bouwfysica of direct naar een van onze Bouwfysica subpagina’s: