Het isoleren van een bestaand gebouw lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige klus: een voorzetwand met isolatiemateriaal en een dampremmende laag, en klaar. Maar niets is minder waar. Vooral bij monumentale panden schuilt de uitdaging in de details. Zonder een solide aanpak kunnen onverwachte problemen zoals vocht en schimmel optreden. Hoe voorkom je dit? Onze simulatie van koudebruggen biedt cruciale inzichten: waar kan condens ontstaan en hoe beperk je het risico op schade? Het verschil tussen een goed geïsoleerd gebouw en een bouwkundige nachtmerrie zit vaak in deze cruciale stappen. PH Bouwadvies maakt simulaties waarmee de kern van het koudebrugprobleem in kaart wordt gebracht.
Wat zijn koudebruggen?
Koudebruggen, ook wel thermische bruggen genoemd, zijn plekken in de constructie waar een verminderde isolerende werking aanwezig is. Hierdoor kan er op deze plekken condensatie optreden in de constructie. Deze plekken kunnen plaatselijk zorgen voor gebouwschade en energieverlies.
Jaren ’60 bouw
Een veelvoorkomend voorbeeld van een koudebrug is een doorgestorte balkonvloer of een neuslatei, beide veel toegepast in de jaren ’60. Aan de binnenzijde van de constructie ontstaat condensvorming wat tot rotting van het stucwerk, schimmelvorming en aantasting van het beton kan zorgen. Koudebruggen komen ook in minder schadelijke vormen voor waarbij ze voornamelijk voor energieverlies zorgen binnen een constructie. Denk hierbij aan bijvoorbeeld het stijl- en regelwerk in een HSB-wand. Niet alleen bij bestaande gebouwen komen situaties voor waar thermische bruggen een belangrijk onderdeel spelen, ook bij nieuwbouw situaties kan het voorkomen dat er vanwege kostenoverwegingen koudebruggen worden geaccepteerd. Deze moeten dan binnen een bepaalde waarde blijven om geen problemen te veroorzaken.
Hoe koudebruggen voor problemen zorgen
Een bouwconstructie krijgt te maken met twee klimaten: het buitenklimaat en het binnenklimaat. Beide klimaten verschillen vaak van temperatuur en luchtvochtigheid. Denk bijvoorbeeld aan de situatie in de wintermaanden waarbij het buiten koud en vochtig is en binnen warm en droog. Het probleem ontstaat wanneer de warme lucht gaat afkoelen op een koud oppervlak. Dit is vaak het oppervlak van een thermische brug, zoals bijvoorbeeld de binnenzijde van een betonconstructie. Wanneer de temperatuur daalt, krimpt de lucht, waardoor deze minder vocht kan vasthouden. De relatieve luchtvochtigheid van de lucht gaat stijgen en wanneer deze 100% bereikt gaat het condenseren. Het oppervlak wordt dan vochtig. Dit kan ook in de constructie ontstaan.
De invloed van isoleren van monumenten
Bij het isoleren van monumenten is extra aandacht nodig. In een ongeïsoleerde situatie doen zich meestal geen schimmelproblemen voor, maar na isolatie kunnen deze wel ontstaan. Dit komt doordat de luchtvochtigheid zich in een ongeïsoleerde situatie veel beter over meerdere oppervlakken kan verspreiden. De spanning tussen de oppervlaktetemperatuur en de ruimtetemperatuur is minder groot, omdat deze over een groter gebied wordt verdeeld. Bovendien kan het vocht in de lucht zich over meerdere plekken verspreiden, waardoor de impact op de constructie veel kleiner is.
Een van de bekendste details bij een monument is de balkkopoplegging in een steenmuur, evenals het detail van de strijkbalk tegen de buitenmuur. Wanneer je een monument gaat isoleren, wordt de temperatuurspanning tussen de niet-geïsoleerde oppervlakken, oftewel de koudebruggen, groter. Hierdoor blijft er maar een klein oppervlak over waarop alle luchtvochtigheid in de ruimte zich kan concentreren. Denk bijvoorbeeld aan een glas ijskoude frisdrank in de zomer. De buitenkant van het glas zal beslaan en er zullen druppels condens aan de buitenkant vormen. Op dezelfde manier werkt een bouwconstructie die onvoldoende geïsoleerd is.
Simulatie koudebruggen voor beter inzicht
De simulatie koudebruggen simuleert de situatie in een ruimte en toont het temperatuurverloop in de constructie. Onze simulatie geeft ook de relatieve luchtvochtigheid weer, zodat we kunnen beoordelen of er condens in de constructie ontstaat. Wanneer we condens detecteren, treffen we maatregelen om dit te voorkomen. Wanneer deze maatregelen onvoldoende blijken, kan het verstandiger zijn om de ruimte niet te isoleren en te kiezen voor een alternatief plan. Een mogelijke oplossing is bijvoorbeeld het toepassen van een doos-in-doos constructie. Hierbij wordt een afgesloten ruimte binnen het monument gemaakt, die geconditioneerd wordt door een ventilatiesysteem en een verwarmingssysteem, terwijl de rest van het monument koud blijft.
Meer dan alleen condensatie onderzoek
Met de simulatie koudebruggen onderzoeken we meer dan alleen het temperatuurverloop en het condensatiepunt. De simulatie berekent ook de psi-waarde, die gebruikt kan worden om een BENG-berekening (bijlage I) te onderbouwen, en bepaalt de F-factor van de constructie zoals omschreven in artikel 4.119 van het BBL (Besluit Bouwwerken Leefomgeving). Gemeenten of kwaliteitsborgers kunnen eisen dat een constructie voldoet aan een maximale F-factor. Dit komt bijvoorbeeld voor bij het gedeeltelijk isoleren van constructies, zoals een betonbalkconstructie in een parkeergarage. Daarnaast analyseren we hoeveel isolatie nodig is onder een grote vloer, bijvoorbeeld in een bedrijfshal. Vaak wordt alleen de eerste 5 meter bij de rand van de vloer geïsoleerd. Dit bespaart aanzienlijk op kosten omdat niet de hele vloer geïsoleerd hoeft te isoleren.
Meer weten of een offerte aanvragen?
PH Bouwadvies kan je helpen met het maken van je verduurzamingsplan voor je monument. Een simulatie koudebruggen kan je helpen om veilig je gebouw te verduurzamen. Door het nauwkeurig berekenen van het dauwpunt en het nemen van preventieve maatregelen zoals goede ventilatie, isolatie en het gebruik van dampremmende lagen, kunnen condensatieproblemen effectief worden voorkomen. Heb je hulp nodig bij het bepalen van een goede bouwconstructie zonder condens problemen of wil je bepalen of jouw constructie voldoet aan de F-factor uit het BBL, neem dan contact met ons op of vraag direct een offerte aan.
Zoek je toch iets anders?
Ben je op zoek naar een andere bouwfysica dienst? Ga dan terug naar onze hoofdpagina Bouwfysica of direct naar een van onze Bouwfysica subpagina’s: