De stikstofproblematiek blijft de bouwsector stevig raken. Door verslechterde natuurkwaliteit heeft het kabinet de regels verder aangescherpt en is de rekensoftware aangepast. Ook oordeelde de Raad van State eind 2024 dat intern salderen niet langer in de voortoets mag worden meegenomen. Dit zorgt voor veel onzekerheid bij lopende en nieuwe vergunningstrajecten. Veranderingen in de regelgeving zijn bovendien direct van kracht. Dat leidt tot vertragingen en extra risico’s voor bouwprojecten. Bij PH Bouwadvies volgen we de ontwikkelingen op de voet en helpen we je met actuele stikstofberekeningen, het beoordelen van je vergunning en advies over de juiste aanpak. In deze blog zetten we de belangrijkste veranderingen voor je op een rij.
Stikstofproblematiek en de gevolgen voor de bouw
Stikstof is een breed besproken onderwerp in Nederland, en de impact ervan op de natuur en verschillende sectoren is groot. De stikstofproblematiek komt voort uit de uitstoot van stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3), die zich in de lucht verspreiden en neerslaan op de grond. Dit heeft grote gevolgen voor de biodiversiteit in Nederland, omdat bepaalde planten en dieren niet kunnen overleven in stikstofrijke gebieden. Vooral de intensieve landbouw, die verantwoordelijk is voor ongeveer 46% van de stikstofuitstoot, draagt hieraan bij.
Nederland heeft al jaren te maken met strikte stikstofnormen, maar deze normen blijken steeds moeilijker haalbaar te zijn. Veel Natura 2000-gebieden zitten al tegen de limiet van de stikstofneerslag, waardoor het verlenen van bouwvergunningen steeds complexer wordt.
Stikstofberekening nodig voor een vergunning?
Voor de aanvraag van een vergunning is in veel gevallen een stikstofberekening vereist. Deze berekening brengt de impact van een project op Natura 2000-gebieden in kaart. Door recente uitspraken van de Raad van State is er veel onduidelijkheid over de regelgeving. De regels veranderen regelmatig, waardoor een berekening de ene dag nog kan voldoen maar de volgende dag aangepast moet worden. Hierin bieden wij meer duidelijkheid en kunnen wij jou helpen. Wil je meer duidelijkheid, neem dan contact met ons op.
Wat is intern salderen?
Intern salderen betekent dat de stikstofuitstoot van een bestaand project wordt gebruikt als ‘wisselgeld’ voor een nieuw project. Dit werd vaak toegepast in de voortoets, waarin met behulp van AERIUS-software werd berekend of een project een natuurvergunning nodig had. Door de recente uitspraak van de Raad van State mag intern salderen niet meer worden meegenomen in deze berekening. Dit is nu enkel toegestaan bij de ecologische toets, een uitgebreidere beoordeling die door een ecoloog moet worden uitgevoerd.
De gevolgen hiervan zijn groot, want intern salderen werd vaak gebruikt als een manier om projecten door te laten gaan zonder extra maatregelen. Nu deze optie is beperkt, kunnen veel projecten vertraging oplopen of moeten ze op zoek naar andere oplossingen om aan de stikstofnormen te voldoen.
Gevolgen uitspraak Raad van State voor bestaande projecten
De uitspraak heeft niet alleen impact op nieuwe vergunningen, maar ook op projecten die tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2025 met intern salderen zijn gerealiseerd. Hoewel deze projecten volgens het oude beoordelingskader geen natuurvergunning nodig hadden, geldt er nu een overgangsregeling tot 1 januari 2030. Dit betekent dat er in deze periode geen handhaving plaatsvindt. Wel wordt van bedrijven verwacht dat zij de effecten van hun stikstofuitstoot opnieuw beoordelen en eventueel een natuurvergunning aanvragen. Na 2030 kunnen provincies alsnog maatwerkvoorschriften opleggen om stikstofuitstoot te verminderen.
Heb je een lopend project dat in deze categorie valt? Wij helpen je graag met een evaluatie en bepalen of verdere stappen nodig zijn. Neem hiervoor contact met ons op en wij helpen je verder. Of vraag direct een offerte aan voor een nieuwe stikstofberekening.
Plannen van de regering: verhoging toetsingsnorm
Het kabinet overweegt om de ondergrens van stikstofberekeningen te verhogen van 0,005 mol naar 1 mol. Dit zou meer ruimte geven aan boeren en bouwers, omdat kleine stikstofemissies dan niet langer meetellen in de berekening. De vraag blijft echter of deze wijziging juridisch standhoudt, gezien de staat van de Nederlandse natuur. De discussie hierover is volop gaande en kan de komende tijd nog voor veranderingen zorgen.
Voor bouwers en boeren kan dit een verlichting betekenen, maar er blijft veel onzekerheid over de haalbaarheid van deze plannen. Mocht dit doorgevoerd worden, dan kunnen de vergunningsprocedures mogelijk eenvoudiger worden, maar zolang er geen definitieve beslissing is, blijft het voor veel ondernemers een lastig speelveld.
Updates in stikstofregels: direct van kracht
In tegenstelling tot andere regelgeving zijn wijzigingen in stikstofberekeningen direct van kracht, ook als een vergunningaanvraag al is ingediend. Dit zorgt vaak voor onbegrip en frustratie bij bouwers en ontwikkelaars. Een berekening die vandaag nog aan de eisen voldoet, kan morgen door een nieuwe regelwijziging opnieuw moeten worden ingediend. Dit leidt vaak tot vertragingen en onzekerheid in bouwprojecten. Daarbij leidt het tot meerwerkkosten omdat de berekeningen opnieuw gemaakt moeten worden.
Door de snelheid waarmee regels veranderen, ontstaat er vaak verwarring. Particulieren en architecten merken dat het lastig is om grip te krijgen op de situatie, en ook adviseurs moeten continu up-to-date blijven om de meest actuele versies van de stikstofberekeningen te hanteren.
Hulp nodig bij een stikstofberekening?
Wil je zekerheid over je vergunning en weten waar je project aan moet voldoen? PH Bouwadvies helpt je met actuele stikstofberekeningen en advies over de nieuwste regelgeving. Neem contact met ons op via telefoon of stuur een e-mail naar info@phbouwadvies.nl.