Begrippen uit Bouwbesluit 2012: gebruiksgebied functiegebied

De pagina gaat over de begrippen gebruiksgebied, functiegebied, verblijfsgebied en verblijfsruimte. uit Bouwbesluit 2012. Wat is het en hoe te gebruiken?

Verschil gebruiksfunctie, gebruiksoppervlakte,
verblijfsgebied en verblijfsruimte

Het Bouwbesluit kent al jaren de volgende begrippen die de grenswaarde bepalen van de verschillende gebruiksfuncties:

Afbeelding_gebieden_en ruimten

  • gebruiksfunctie
  • gebruiksoppervlakte
  • verblijfsgebied
  • verblijfsruimte

Sinds de invoering van het nieuwe Bouwbesluit 2012 zijn daar een aantal nieuwe begrippen aan toegevoegd:

  • gebruiksgebied
  • functiegebied en –ruimte
  • bedgebied en –ruimte

Om u meer inzicht te geven in bovenstaande begrippen zijn deze hieronder voor u beschreven.

Gebruiksfunctie

Een gebruiksfunctie is een gedeelte van één of meer bouwwerken en/of ruimten die dezelfde gebruiksbestemming hebben en die tezamen een gebruikseenheid vormen. Een gebouw kan in 1 of meerdere gebruiksfuncties worden ingedeeld.

Iedere gebruiksfunctie heeft voor de toetsing aan het Bouwbesluit verschillende eisen. Het is dus van belang de juiste gebruiksfunctie toe te kennen aan een ruimte en/of gebouw.

Het Bouwbesluit kent de volgende 12 hoofdgebruiksfuncties:

  • woonfunctie;
  • bijeenkomstfunctie;
  • celfunctie;
  • gezondheidszorgfunctie;
  • industriefunctie;
  • kantoorfunctie;
  • logiesfunctie;
  • onderwijsfunctie;
  • sportfunctie;
  • winkelfunctie;
  • overige gebruiksfunctie;
  • bouwwerk geen gebouw zijnde.

Toelichtingen en voorbeelden van de verschillende gebruiksfuncties zijn te vinden in Bouwbesluit 2012 en/of Praktijkboek Bouwbesluit 2012.

Gebruiksoppervlakte

De gebruiksoppervlakte (GO) van een gebouw, is een grootheid van een gebouw, die de basis vormt voor verschillende eisen die het Bouwbesluit aan een gebouw stelt. De GO moet worden bepaald overeenkomstig NEN2580.

In NEN2580 staan de eisen beschreven waaraan moet worden voldaan als men de gebruiksoppervlakte wil bepalen. De belangrijkste eis die er onthouden moeten is dat de gebruiksoppervlakte altijd een netto vrije hoogte moet hebben van 1,5m.

Indien er ook wordt voldaan aan de overige eisen uit NEN2580 kan de oppervlakte op vloerniveau van een ruimte of groep van ruimten, die geschikt is voor het beoogde gebruik van deze ruimte of groep van ruimten worden aangemerkt als gebruiksoppervlakte.

Verblijfsgebied en verblijfsruimte

Een verblijfsgebied is een gebruiksgebied of een deel daarvan, dat bestemd is voor het verblijven van personen. Een verblijfsruimte is een ruimte in het verblijfsgebied, die bestemd is voor het verblijven van personen. Voorschriften die voor deze gebieden en ruimten zijn gegeven, zijn afgestemd op het verblijven van personen.

Bestaat een verblijfsgebied van een gebruiksfunctie uit één ruimte, dan is het verblijfsgebied ook gelijk een verblijfsruimte. Wordt een verblijfsgebied ingedeeld, dan bestaat het uit meerdere ruimten, waarvan ten minste één ruimte een verblijfsruimte moet zijn. Een ruimte in een verblijfsgebied dat geen verblijfsruimte is, wordt in de praktijk aangemerkt als een onbenoemde ruimte. Het gaat dan om een onbenoemde ruimte die in een verblijfsgebied van een gebruiksfunctie ligt.

Is een verblijfsgebied ingedeeld in verschillende verblijfsruimten dan mogen die ruimten niet door dragende wanden zijn gescheiden (dit volgt uit de definitie voor gebruiksgebied). Dit houdt tevens in dat de oppervlakte die wordt ingenomen door niet-dragende wanden deel blijft uitmaken van de oppervlakte van het verblijfsgebied.

Een verblijfsgebied heeft bij nieuwbouw afhankelijk van de gebruiksfunctie altijd een minimale netto vrije hoogte van 2,6m. Tevens dient bij de meeste gebruiksfuncties (waaronder een woonfunctie) het oppervlak van een verblijfsgebied minimaal 5m² te zijn en de breedte minimaal 1,80m. Per gebruiksfunctie zijn de eisen m.b.t. afmetingen van een verblijfsgebied en/of verblijfsruimte te vinden in tabel 4.1 van Bouwbesluit 2012.

Gebruiksgebied

Het gebruiksgebied is een zo groot mogelijk vrij indeelbaar gedeelte van een gebruiksfunctie waarvoor de gebruiksfunctie kenmerkende activiteiten plaatsvinden. Het gebied kan bestaan uit een of meer op dezelfde bouwlaag gelegen ruimten. Deze gebieden dienen dan te liggen in een brandcompartiment die niet door een dragende scheidingsconstructie van elkaar gescheiden zijn en die geen toiletruimte, badruimte, technisch ruimte of verkeersruimte (ruimte anders dan een ruimte in een verblijfsgebied, een toiletruimte, een badruimte of een technische ruimte, bestemd voor het bereiken van een andere ruimte) zijn, tenzij die ruimte zelf een functieruimte (zie functiegebied en functieruimte) is.

In Bouwbesluit 2003 bestond zoals hierboven is aangegeven de term gebruiksgebied nog niet. Het gebruiksgebied was destijds een verblijfsgebied. In Bouwbesluit 2012 zijn er vooralsnog geen eisen gesteld aan de afmetingen van een gebruiksgebied.

Het gebruiksgebied is een verzameling van de volgende gebieden en ruimten die kunnen voorkomen in een gebouw:

  • functiegebied en functieruimte;
  • verblijfsgebied en verblijfsruimte;
  • bedgebied en bedruimte;
  • onbenoemde ruimte.

Functiegebied en functieruimte

Een functiegebied is een gebruiksgebied of een deel daarvan, dat:

  • bestemd is voor de kenmerkende activiteiten van de gebruiksfunctie;
  • niet bestemd is voor het verblijven van personen.

Kortstondig verblijf van personen is wel toegestaan. Als het bijvoorbeeld gaat om de kenmerkende activiteit ‘opslaan van goederen’, dan zullen die goederen doorgaans door personen moeten worden getransporteerd en neergezet. Wanneer het verblijven van personen geen rol van betekenis speelt in een deel van een gebruiksfunctie waarin de kenmerkende activiteiten plaatsvinden, dan spreken we van een functiegebied.

Een functieruimte is een ruimte die in een functiegebied ligt. Is een functiegebied niet ingedeeld, dan is dat gebied tevens een functieruimte. Is dat functiegebied wel ingedeeld, dan gelden dezelfde regels als bij een verblijfsgebied en/of verblijfsruimte. Denk hierbij aan:

  • benoeming onbenoemde ruimte;
  • ten minste één functieruimte is een functiegebied;
  • dragende wanden;
  • oppervlak niet-dragende wanden blijft deel uitmaken van oppervlakte.

Functiegebieden en functieruimten komen slechts in een beperkt aantal voorschriften van het Bouwbesluit voor. Voor dergelijke gebieden en ruimten gelden bijvoorbeeld geen specifieke eisen m.b.t. afmetingen en er zijn geen daglichteisen.

Bedgebied en bedruimte

Een bedgebied of bedruimte is bestemd voor het slapen of het verblijven van aan bed gebonden patiënten. In feite is een bedgebied of bedruimte een bijzondere vorm van een verblijfsgebied en verblijfsruimte. Een bedgebied en een bedruimte moeten voldoen aan de voorschriften voor een verblijfsgebied, respectievelijk een verblijfsruimte. Bovendien moeten ze voldoen aan specifiek daarvoor in Bouwbesluit 2012 gegeven voorschriften.

Bedgebieden en bedruimten komen niet in iedere gebruiksfunctie voor. Wanneer men spreekt over dit soort oppervlakten heeft men het over woonfuncties voor zorg, bijeenkomstfuncties voor kinderopvang en gezondheidszorgfuncties.

Bouwbesluittoets

In de standaard Bouwbesluittoets die door PelserHartman kan worden uitgevoerd, worden alle bovenstaande oppervlakten per gebruiksfunctie bepaald. Een losse oppervlakte bepaling volgens Bouwbesluit 2012 kan ook worden aangeboden. Wilt u meer informatie en/of heeft u een specifieke vraag, neem dan contact met ons op.

Bron

Gedeelten van deze tekst zijn overgenomen uit Bouwbesluit 2012 en het Praktijkboek Bouwbesluit 2012.